Çorum adının bugünkü konuma geçiÅŸinin öyküsü çeÅŸitlidir. Önceleri kent büyük bir zelzele ve sel felaketine uÄŸramış, yer ila yeksan olmuÅŸtur. Bundan sonra kent halkı Müslüman dinini kabul etmiÅŸ, ancak DaniÅŸmend Ahmet Gazi’nin kuÅŸatması sırasında Bizans valisi Nestor ile anlaÅŸan yerli halk bu kez Hıristiyan dinini kabullenerek, Ahmet Gazi’ye oyun oynamışlardır. Sel ve zelzele felaketinin geliÅŸiyle ilgili bir yakıştırma yapılarak yerli halka CÃœRÃœMLÃœ adı verilmiÅŸtir. Daha sonra isim ÇORUMLU olarak deÄŸiÅŸtirilmiÅŸtir.
Bir baÅŸka öykü ise, DaniÅŸment Ahmet Gazi’nin fetihten sonra Çorum ve havalesine Türkmenlerin Alayuntlu neslinden oymağını reisleri Ä°lyas bey’le yerleÅŸtirdiÄŸi ve Çorum’lu adının daha sonra Çorum olarak deÄŸiÅŸmesi sonucu ilin isimin kalmış olmasıdır.
Evliya Çelebiye göre ise kentin adınını Çorum ve Çevri-Rum deyiÅŸlerinin deÄŸiÅŸmesi sonucudur. Türklerin Anadolu’ya yerleÅŸmesi sonrası, Türkmen boylarının Çorum ve yöresini otlak ve yayla olarak kullanması yerli halkın (genelde hıristiyan’dır) göçe zorlanmış olması Evliya Çelebiyi bir bakıma haklı çıkarır gibi olmaktadır.
Çorum’a yarleÅŸen Türkmen boylarının en önemli iÅŸlevlerinden birisi 1. ve 2.haçlı seferlerine karşı koymaları ve haçlı ordularını hırpalamış olmalarıdır.
Çorum’un Tarihi
Çorum ili Karadeniz bölgesinin İç Anadolu’ya açılan kapısıdır. BeÅŸbin yıllık tarihi geçmiÅŸe sahiptir. Hititlerin baÅŸkenti HattuÅŸa BoÄŸazkale ilçesindedir. Alaca ilçesi Alacahöyük ve Ortaköy ilçesindeki Åžapinuva’da Hitit medeniyetinin çok deÄŸerli kalıntıları vardır.Çorum tarihi varlığı yanında eÅŸsiz doÄŸa güzelliklerine sahiptir. Kargı, Abdullah, Ä°skilip, Bayat ve Osmancık yaylaları önemli piknik ve dinlenme alanları olup,Çatak Milli Tabiat Parkında kayak tesisi mevcuttur.
KÜLTÜR VE TURİZM FAALİYETLERİ OLGUSU İÇİNDE İL VE ÇEVRESİNİN YERİ
Eski ve köklü bir kültür yapısına sahip olan Çorum birçok medeniyetlere beÅŸiklik etmiÅŸtir. Tarihi paleolitik devre kadar uzanan ilde, M.Ö. 4000′li yıllardan itibaren aralıksız iskan edildiÄŸi görülür. Çorum, pekçok uygarlıkların kalıntısını saklayan açık hava müzesi durumundadır. Anadolu’nun yerli kültür sanat geleneÄŸini devam ettiren kentin en önemli Turizm merkezi Hititlere baÅŸkentlik yapmış olan BOÄžAZKÖY’dür.
Ä°lin Kültür ve Turizm yönünden odak noktasını oluÅŸturan BoÄŸazköy ve Hititlere ait diÄŸer kent kalıntıları ile tarihi yapılar turizmi canlı tutan etkenlerdir. Ä°l’in önemli olan diÄŸer özelliÄŸi Karadeniz Bölgesi’ni İç Anadolu’da bulunan turizm merkezleri ile diÄŸer turistik merkezlere baÄŸlayan yol üzerinde geçit durumunda bulunan Ä°limiz turizm açısından gerekli yatırımları beklemektedir.
Çorum Anadolu’nun yerli kültür ve sanat geleneÄŸini devam ettiren, çeÅŸitli uygarlık kalıntılarını saklayan açık hava müzesi özelliÄŸini taşır. Çorum ve çevresi aslında tümüyle arkeolojik kazılar sonucu Çorum ve yöresinin tarihi geçmiÅŸini aÅŸağıdaki biçimde sıralayabiliriz.
OSMANLILAR DÖNEMİNDE ÇORUM
Çorum, Yıldırım Beyazıt’ın fethinden Cumhuriyete kadar Osmanlı yönetiminde kalmıştır. Ankar Savaşından sonra Timur’un himayesinde Amasya’da egemenliÄŸini yürüten Çelebi Sultan Mehmet, Çorum’da bir subaşılık kurarak tüm bu çevreyi Osmanlı yönetiminde tutmuÅŸ, 1413 yılında Anadolu’da birliÄŸi saÄŸladıktan sonra, oÄŸlu 11. Murat’ı Amasya’ya Vali atamıştır. Bu dönemde Çorum Sancağı’da Amasya’ya baÄŸlı idi.
Çelebi Mehmet’ten Osmanlılar’ın yıkılışına kadar geçen süre ile ilgili yeterli bilgi ve belgeye sahip olmamakla birlikte, XVl. Yy’dan sonra meydana gelen Celali Ä°syanları nedeniyle Çorum’un yeterince geliÅŸemediÄŸi de bir gerçektir.
19 Mayıs 1919’dan 23 Nisan 1920’ye Kadar Geçen Olaylar
Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıktığı sırada ülkenin içinde bulunduğu karışıklık ortamı Çorum’da da yaşanmaktaydı. Bu zamanda Çorum Ankara’ya bağlı bir sancaktır. Bu sancağın yönetiminde Ankara Valisi olan Muhiddin Paşa’ya bağlı Samih Fethi bulunmaktaydı. Padişah taraftarı olan bu kişiler Milli Mücadele hareketine cephe almışlardı. Atatürk, Ali Fuat Cebesoy’u görüşmek üzere Havza’ ya davet etti.
Ali Fuat Cebesoy, Sungurlu - Çorum - Merzifon yolunu uygun görerek 16-17 Haziran’ da Çorum’a gelmiş ve burada misafir olmuştur. Onu takip ederek Çorum’a gelen Ankara Valisi Muhiddin Paşa, Muhtasarrıf Samih Fethiyle görüşerek Ali Fuat Cebesoy’u tutuklamak istemiş ancak başarılı olamamıştır.
Atatürk Erzurum Kongresini yaptıktan sonra, kongre yapmak üzere Sivas’a geldiği sırada, Çorum’da bulunan Samih Fethi bir takım engellemeler yapmak istemişse de başarı gösterememiştir. Çorum Sancağından Sivas Kongresine katılmak üzere, Mehmet Tevfik Efendiyle Çorum Lisesi Fransızc a Öğretmeni olan Dursun Bey temsilci olarak gönderilmiştir.
Cumhuriyetin İlanına Kadar Çorum’da Geçen Olayların Ana Hatları
Gazi Mustafa Kemal’ in her sancaktan beş kişi seçilmesine dair genelgesine uyularak Çorum’dan seçilen beş kişi, ilk T.B.M.M.’ ni kurmak üzere Ankara’ya gönderildiler. Bu sırada Çorum’a Mutasarrıf Vekili olarak Haymana Kaymakamı Cemal Bey atanmış ve Çorum’a gelişinden bir gün sonra Ankara’da T.B.M.M. açılmıştır.
Milli Mücadele hareketinin başlangıcı ve en zor zamanında Çorum bir taraftan Çapanoğullarının, öte yandan Pontusçuların tehdidi altında bulunuyordu. Çorum halkının Milli Mücadele hareketine bağlılığı sayesinde, Çapanoğulları isyanı daha fazla genişlemeden söndürülmüştür.
Çorum Milli Mücadelede en çok şehit veren illerden olup, merkez ve ilçelerinden İstiklal Savaşına katılan 1510 kişi İstiklal Madalyası ile onurlandırılmıştır.
Oteller hakkinda yorumlar